:
| Updated On: 22-Dec-2025 @ 12:42 pmঝাঁসীৰ ৰাণী লক্ষ্মীবাই ভাৰতীয় ইতিহাসৰ অন্যতম আইকনিক ব্যক্তিত্ব হিচাপে চিৰস্মৰণীয় হৈ আছে। ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতৰ প্ৰথম স্বাধীনতা সংগ্ৰামত তেওঁ দেখুওৱা অসাধাৰণ সাহস, নেতৃত্ব আৰু আত্মত্যাগৰ বাবে তেওঁক স্মৰণ কৰা হয়। তেওঁ ১৮২৮ চনৰ ১৯ নৱেম্বৰত বাৰাণসীত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু তেওঁৰ নাম আছিল মণিকৰ্ণিকা তাম্বে। সৰু বয়সৰ পৰাই তেওঁ অদম্য সাহস আৰু তীক্ষ্ণ বুদ্ধিমত্তাৰ পৰিচয় দিছিল। সেই সময়ত অধিকাংশ ছোৱালীয়ে যি সুযোগ নাপাইছিল, তাৰ বিপৰীতে মণিকৰ্ণিকাই ঘোঁৰা চলোৱা, তলোয়ার আৰু ধনুৰ্বিদ্যা, লগতে সামৰিক কৌশলৰ প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিছিল, যিয়ে পিছলৈ গৈ তেওঁক এগৰাকী যোদ্ধা ৰাণী হিচাপে গঢ়ি তুলিছিল।
মণিকৰ্ণিকাই ঝাঁসীৰ মহাৰাজা গঙ্গাধৰ ৰাওৰ সৈতে বিবাহ পাশত আবদ্ধ হৈ ঝাঁসীৰ ৰাণী হয়। স্বামীৰ আৰু তেওঁলোকৰ নৱজাত পুত্ৰৰ মৃত্যুৰ পিছত দম্পতীয়ে দমোদৰ ৰাও নামৰ এটি শিশুক দত্তক লৈ উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। কিন্তু ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে ডক্ট্ৰিন অৱ লেপ্ছ নীতিৰ অধীনত দত্তক পুত্ৰক স্বীকৃতি দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। এই নীতি অনুসৰি স্বাভাৱিক পুৰুষ উত্তৰাধিকাৰী নাথাকিলে ব্ৰিটিছসকলে ভাৰতীয় ৰাজ্য দখল কৰিব পাৰিছিল। ১৮৫৪ চনত ঝাঁসী ব্ৰিটিছসকলৰ অধীনলৈ যায়, যি সিদ্ধান্তে ৰাণী লক্ষ্মীবাইক গভীৰভাৱে ক্ষুব্ধ কৰে। “মই মোৰ ঝাঁসী সমৰ্পণ নকৰোঁ” বুলি তেওঁ কৰা দৃঢ় ঘোষণা তেওঁৰ অটল সংকল্পৰ প্ৰতিফলন আছিল।
১৮৫৭ চনৰ বিদ্ৰোহ আৰম্ভ হোৱাৰ লগে লগে ৰাণী লক্ষ্মীবাই এগৰাকী শক্তিশালী নেত্ৰী হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। তেওঁ নিজৰ সৈন্যবাহিনী সংগঠিত কৰি ঝাঁসীৰ দুৰ্গ সুদৃঢ় কৰে আৰু জনসাধাৰণক ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিবলৈ অনুপ্ৰাণিত কৰে। যোদ্ধাৰ পোছাক পিন্ধি, কেতিয়াবা দত্তক পুত্ৰক পিঠিত বান্ধি যুদ্ধক্ষেত্ৰত অগ্ৰসৰ হোৱা দৃশ্যই তেওঁক নিৰ্ভীক প্ৰতিৰোধৰ প্ৰতীক হিচাপে গঢ়ি তোলে। তেওঁৰ নেতৃত্বই পুৰুষ আৰু মহিলাসকলক স্বাধীনতাৰ সংগ্ৰামত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল।
১৮৫৮ চনত ব্ৰিটিছ বাহিনীয়ে ঝাঁসীত আক্ৰমণ কৰে আৰু তীব্ৰ যুদ্ধ আৰম্ভ হয়। সংখ্যা কম হোৱাৰ সত্ত্বেও ৰাণী লক্ষ্মীবাই সাহসেৰে যুদ্ধ কৰি দুৰ্গৰ পৰা পলাই যাবলৈ সক্ষম হয়। পিছত তেওঁ তাত্যা টোপেৰ দৰে অন্য বিদ্ৰোহী নেতাসকলৰ সৈতে মিলি গোৱালিয়ৰ দখল কৰে। কিন্তু গোৱালিয়ৰৰ ওচৰত ব্ৰিটিছ সৈন্যৰ সৈতে হোৱা যুদ্ধত তেওঁ গুৰুতৰভাৱে আঘাতপ্ৰাপ্ত হয়। ধৰা পৰাতকৈ মৃত্যু বেছি শ্ৰেয় বুলি বিবেচনা কৰি তেওঁ শেষ নিশ্বাসলৈকে যুদ্ধ অব্যাহত ৰাখে আৰু ১৮৫৮ চনৰ ১৮ জুনত যুদ্ধক্ষেত্ৰতেই বীৰত্বৰে মৃত্যুবৰণ কৰে।
ৰাণী লক্ষ্মীবাইৰ বীৰ মৃত্যুৱে তেওঁক এক কিংবদন্তিত পৰিণত কৰে। তেওঁ কেৱল সাহসৰ বাবেই নহয়, নেতৃত্ব, দেশপ্ৰেম আৰু ন্যায়বোধৰ বাবেও সমাদৃত। যি সময়ত মহিলাসকলক ক্ষমতাৰ আসনত খুব কমেই দেখা গৈছিল, সেই সময়ত তেওঁ সমাজিক সীমাৰেখা ভাঙি দেখুৱালে যে সাহস আৰু নেতৃত্ব লিংগভিত্তিক নহয়। তেওঁৰ জীৱন আৰু আত্মত্যাগে পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল আৰু আজিও ভাৰতীয়সকলৰ বাবে প্ৰেৰণাৰ উৎস হৈ আছে।
ঝাঁসীৰ ৰাণী লক্ষ্মীবাই অত্যাচাৰ আৰু বিদেশী শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধৰ এক চিৰস্থায়ী প্ৰতীক। তেওঁৰ কাহিনীয়ে ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ আত্মাক প্ৰতিফলিত কৰে আৰু দেশপ্ৰেম, সংকল্প আৰু মাতৃভূমিৰ প্ৰতি গভীৰ প্ৰেমৰ শক্তি সদায় স্মৰণ কৰাই দিয়ে।