১৯৯১ চনত বোৰিছ ইয়েল্টচিন ৰাছিয়াৰ প্ৰথম ৰাষ্ট্ৰপতি হোৱা সময়তে বিশ্বই এক ডাঙৰ পৰিৱর্তন দেখিলে। ছ’ভিয়েট সংঘ ভগ্নাৱশেষত পৰিণত হৈ আছিল, আৰু এই জটিল পৰিস্থিতিৰ মাজতেই ইয়েল্টচিন নেতৃত্বৰ আসনত বহি উঠিল। হঠাতে ৰাছিয়া দীৰ্ঘ দশকধৰি চলি আহোৱা সাম্যবাদী শাসনৰ পথ এৰি গণতন্ত্ৰ আৰু পুঁজিবাদ অভিমুখে আগবঢ়িবলৈ ধৰিলে। যেন সম্পূৰ্ণ নতুন কিছুমান আৰম্ভ হ'ল।
১৯৩১ চনত ইয়েল্টচিনৰ জন্ম হৈছিল স্বেৰ্ডলভস্কত (এতিয়া ইয়েকাটেৰিনবুৰ্গ)। জীবনৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ ছ’ভিয়েট কমিউনিষ্ট পাৰ্টীৰ এক নিষ্ঠাবান সদস্য আছিল, কিন্তু আশীৰ দশকৰ শেষলৈ আহোঁতেই তেওঁ পুৰনো পদ্ধতিৰ বিৰুদ্ধে দৃঢ়ভাৱে কথা ক’বলা আৰম্ভ কৰিলে। সাম্যবাদী ব্যৱস্থাৰ দুর্নীতি, অৰ্থনীতিৰ বেয়াবস্থা, আৰু মৌলিক স্বাধীনতাৰ অভাৱ—এই সকলোবিলাকৰ বিৰুদ্ধে তেওঁ উচ্চস্বৰে সমালোচনা কৰিলে। লোকসকলেও তেওঁৰ কথা মন দি শুনিবলৈ ধৰিলে। ইয়েল্টচিন গণতান্ত্ৰিক স্বচ্ছতা আৰু বাস্তৱিক সংস্কাৰ বিচাৰিছিল, আৰু ৰাছিয়ানসকল শূন্য প্ৰতিশ্ৰুতিত ক্লান্ত হৈ তেওঁৰ পাছত থিয় দিছিল।
জুন ১৯৯১ চনত ইয়েল্টচিন ইতিহাস গঢ়িলে। ৰাছিয়ানসকল প্ৰথমবাৰৰ বাবে সোজা ভোট দি ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচন কৰিলে, আৰু তেওঁ велик সংখ্যাগৰিষ্ঠত জয়ী হ’ল। কেইমাহমানৰ ভিতৰতে ছ’ভিয়েট সংঘ বিলীন হৈ গ’ল। ইয়েল্টচিন নতুন ৰাছিয়ান ফেডাৰেচনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি হ’ল। এই ক্ষমতা হস্তান্তৰ শান্তিপূর্ণ আছিল, কিন্তু পৰিৱর্তনটোৱে ৭০ বছৰীয়া ছ’ভিয়েট যুগৰ সমাপ্তি ঘোষণা কৰিলে।
ৰাষ্ট্ৰপতি হোৱাৰ লগে লগে ইয়েল্টচিন গণতন্ত্ৰ আৰু বজাৰভিত্তিক অৰ্থনীতিৰ পৰা সাজি তুলিব বিচাৰিলে। তেওঁ “শ্য’ক থেৰাপি” নামেৰে জনাজাত এক কঠিন নীতি আগবঢ়ালে—ৰাষ্ট্ৰায়ত্ত ব্যৱস্থাৰ পৰা সোজাকৈ মুক্ত বজাৰ পুঁজিবাদলৈ যাত্ৰা। এই পদক্ষেপ সাহসী আছিল, কিন্তু মূল্য অসহনীয়। মূল্যস্ফীতি আকাশচুম্বী, চাকৰি উধাও, সাধাৰণ লোকৰ জীৱন বিশেষকৈ কঠিন হৈ পৰিলে। যুৱক, চাকৰিজীৱী, পেঞ্চনধাৰী—বহুজনে নিজৰ অৱস্থা তেতিয়াই শোকত পৰিণত হ’ব লাগিল।
এই সকলো বিশৃঙ্খলাৰ মাজতো ইয়েল্টচিন গণতন্ত্রৰ ওপৰত দৃঢ় বিশ্বাস ৰাখিছিল। ১৯৯১ চনৰ আগষ্ট মাহত কিছুমান কঠিন কমিউনিষ্ট নেতা ক্ষমতা কঢ়িয়াই ল’বলৈ চেষ্টা কৰোঁতে, ইয়েল্টচিন ৰাছিয়াৰ হোৱাইট হাউচৰ আগত এটা টেঙাৰ ওপৰত উঠে দেশবাসীক কুপ প্রচেষ্টাৰ বিৰুদ্ধে ৰখিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। এই দৃশ্যই—টেঙাৰ ওপৰত দাঁড়াই গণতন্ত্রক ৰক্ষা কৰা ইয়েল্টচিন—আজিও তেওঁৰ নেতৃত্বৰ প্ৰতীক। তেওঁৰ সাহসে সেই কুপ প্রচেষ্টা ব্যৰ্থ কৰিলে আৰু ৰাছিয়াক গণতন্ত্রৰ পথত আগবঢ়াই দিলে।
যদিও তেওঁৰ শাসনধীনত সকলো সফল নহ’ল। চেচেনিয়া যুদ্ধ আছিল এক গভীৰ বিপৰ্যয়—নৃশংস সংঘাত, মৃত্যু, ধংসস্তূপ। ১৯৯৩ চনত ইয়েল্টচিন আৰু সংসদৰ মাজত সংঘাত তীব্ৰ হৈ সামরিক হস্তক্ষেপলৈকে গড়াইল। বহু লোকে তেতিয়া সন্দেহ কৰিলে—ইয়েল্টচিন সত্যেই গণতন্ত্রক মানে নে, না কি ক্ষমতা বজাই ৰাখিবই ভাল পায়?
নব্বইৰ দশকৰ শেষলৈ ইয়েল্টচিনৰ স্বাস্থ্য অবনত হ’ব লাগিল, আৰু লোকসাধাৰণৰ আস্থা কমি আহিল। দুর্নীতি কেলেংকাৰী আৰু অৰ্থনৈতিক বিপৰ্যয় লগতে পৰিস্থিতি অধিক জটিল হ’ল। অবশেষত, ১৯৯৯ চনৰ শেষ দিনটোত, ইয়েল্টচিন লাইভ টেলিভিজনত আচমকা পদত্যাগৰ ঘোষণা দিলে আৰু ক্ষমতা ভ্লাদিমিৰ পুটিনৰ হাতত সোপান কৰিলে।
ইয়েল্টচিনৰ কাহিনী সৰল নহয়, কিন্তু অত্যন্ত গুৰুত্বপূর্ণ। তেওঁ ছ’ভিয়েট যুগৰ অন্ত ঘটাই দিলে, গণতান্ত্রিক নিৰ্বাচন প্ৰচলন কৰিলে, আৰু ৰাছিয়াক এটা সম্পূৰ্ণ নতুন অধ্যায়লৈ লৈ গ’ল। তেওঁৰ সিদ্ধান্তসমূহ সমালোচনাৰ বিষয় হ’ব পাৰে, কিন্তু তেওঁ ৰাছিয়াৰ ইতিহাসক চিৰদিনলৈ পাল্টাই দিছে—ই নোখুলি কোৱা এক সত্য।
