“জালিয়ানৱালা বাগ হত্যাকাণ্ড: ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ এটা পৰিবর্তনশীল মুহূৰ্ত”

জালিয়ানৱালা বাগ হত্যাকাণ্ড ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্রামৰ আটাইতকৈ অন্ধকাৰময় মুহূর্তসমূহৰ ভিতৰত এটা। ই ১৯১৯ চনৰ এপ্ৰিল ১৩ তাৰিখে পঞ্জাৱৰ অমৃতসৰৰ মাজমজিয়াত সংঘটিত হৈছিল। তেতিয়া সমগ্ৰ দেশখনে চাপ-চিকূণ অনুভৱ কৰিছিল। ৰ'লাট আইনৰ বাবে লোকসকল ক্ষুব্ধ আছিল—ই এটা কঠোৰ ব্ৰিটিছ আইন, যিয়ে আৰক্ষীক বিচাৰ নকৰাকৈ যিকোনো ব্যক্তিক বন্দী কৰাৰ অধিকার দিছিল। দেশজুৰি প্ৰতিবাদ চলিছিল, কিন্তু পঞ্জাৱত এই অশান্তি বিশেষকৈ তীব্ৰ আছিল।

সেই দিনটোত হাজাৰ হাজাৰ লোক—পুৰুষ, মহিলা আৰু শিশু—জালিয়ানৱালা বাগত সমবেত হৈছিল। কিছুমান লোক শান্তিপূৰ্ণ ভাৱে প্ৰতিবাদ কৰিবলৈ আহিছিল; আন কিছুমানো আহিছিল পঞ্জাৱৰ বিখ্যাত বৈশাখী উত্সৱৰ আনন্দ ল'বলৈ। বাগটো ঘৰানাৰ উচ্চ প্ৰাচীৰে আৱদ্ধ আছিল, আৰু ওলোৱা-যোৱা পথ আছিল অতি সৰু আৰু কেইটামানেই।

এইবেলি ব্ৰিগেডিয়াৰ-জেনেৰেল ৰেজিনেল্ড ডায়াৰ তেওঁৰ সৈন্য বাহিনী লৈ আহিল। তেওঁ জনসমাগমটো দেখি অবিলম্বে ভাবিলে যে এইটো বিদ্ৰোহ। কোনো ধৰণৰ ঘোষণা নাই, সতৰ্কীকৰণ নাই, আঁতৰিবলৈ সময়ো নাই—সেই মুহূৰ্ততে তেওঁ সৈন্যক গুলী খোলাৰ আদেশ দিলে। সৈন্যসকলে গুলী চলাই দিলে জনসমাগমৰ আটাইতকৈ ঘন অংশলৈ। লোকসকল আতংকিত হৈ পলাবলৈ চেষ্টা কৰিলে, কিন্তু সৰু সৰু দ্বাৰসমূহেৰে কোনোদিশে ওলাব নোৱাৰিলে। বহুয়ে ছাঁহেৰে প্ৰাচীৰ ওপৰলৈ উঠিব বিচাৰিলে, আন বহুয়ে নিজৰ প্ৰাণ ৰক্ষাৰ আশাই বাগত থকা কুওঁৱাত লাফ দিলে। প্ৰায় দশ মিনিট—অসহ্য দশ মিনিট—ধৰি গুলীবৰ্ষণ চলি থাকিল, যতক্ষণলৈ সৈন্যৰ গোলাবাৰুদ প্ৰায় শেষ হ'বলৈ ধৰিলা। হাজাৰতকৈ বেছি লোক নিহত বা আহত হ'ল। কিমানজনৰ মৃত্যু হ'ল সঠিকভাৱে কোৱা সুধা নমিল, কাৰণ ব্ৰিটিছে ঘটনাটো লুকুৱাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।

এই হত্যাকাণ্ডৰ খবৰ বিজুলীৰ গতিত সমগ্ৰ দেশত প্ৰসাৰিত হ'ল। ভাৰতৰ মানুষ স্তম্ভিত আৰু তিক্ততাপূৰ্ণ হৈ উঠিল। ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে এই ঘটনার প্রতিবাদ স্বৰূপে তেওঁৰ নাইটহুড ত্যাগ কৰিলে, এই কুকৰ্মক মানবতাৰ ওপৰত কলংক বুলি আখ্যা দিয়ে। মহাত্মা গান্ধী, যিয়ে আগতে ব্ৰিটিছৰ সৈতে সহকাৰ্যৰ কথা ভাবিছিল, চিৰদিনৰ বাবে মত পাল্টালে। তেওঁ অসহযোগ আন্দোলন আৰম্ভ কৰিলে, নিশ্চিত যে ঔপনিবেশিক শক্তিত বিশ্বাস ৰাখি স্বাধীনতা লাভ অসম্ভব। নেহৰু, পাটেল, নেতাজী বসু আদিৰ দৰে নেতাসকলো গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত হ'ল, আৰু ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় কংগ্ৰেছ সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতাৰ দাবীত আরও দৃঢ় হ'ল।

ভাৰতৰ বাহিৰতো এই হত্যাকাণ্ডে ক্ষোভৰ সঞ্চাৰ কৰিছিল। বহু ব্ৰিটিছ আৰু বিদেশীয়ে ডায়াৰৰ কর্মকাণ্ডৰ তীব্ৰ নিন্দা কৰিলে। কিন্তু ব্ৰিটেনে ভিতৰতো কিছুমানে তেওঁক “নায়ক” বুলি কৈ সমৰ্থন জনালে—এইদৰে ঔপনিবেশিক মনোভাৱৰ গভীৰ বিভাজন প্ৰকাশ পাইছিল। ঘটনাটোৰ তদন্ত কৰিবলৈ হান্টাৰ কমিশন গঠন কৰা হ'ল। যদিও কমিশনে ডায়াৰৰ সমালোচনা কৰিলে, প্ৰায় কোনো শাস্তি আরোপ কৰিলে নাছিল। ইয়াৰ ফলত ভাৰতীয়সকলৰ ক্ষোভ আৰু স্বাধীনতা আন্দোলনৰ গতি আরও বৃদ্ধি পেলাই দিলে।

জালিয়ানৱালা বাগ এটা প্ৰতীকলৈ পৰিণত হ'ল—বলিদান, প্ৰতিবাদ, আৰু সাম্ৰাজ্যবাদৰ নিষ্ঠুৰতাৰ প্ৰতীক। ই ভাৰতীয় মানসিকতাত নতুন ৰাষ্ট্ৰীয়তাবাদী চেতনাৰ জন্ম দিলে। বহু লোক, যিসকলে তাৰ আগতে ৰাজনীতিত অংশ লোৱা নাছিল, আন্দোলনত জড়িত হ'বলৈ আৰম্ভ কৰিলে। জালিয়ানৱালা বাগৰ পিছত আন্দোলন কেৱল সংশোধন দাবী কৰা নহয়—ই পূৰ্ণ স্বাধীনতাৰ লড়াইলৈ পৰিণত হ'ল।

আজি জালিয়ানৱালা বাগ এটা স্মাৰক স্থান। প্ৰাচীৰত থকা গুলীৰ দাগ আজিও দেখা যায়। শহীদ কুওঁৱাটো আজিও অৱিচল হৈ বহি আছে। এইবোৰো সেই দিৱসৰ নিৰ্বাক সাক্ষী—এটা দিন, যিয়ে দেশৰ বিবেক জগাই তুলিছিল আৰু স্বাধীনতাৰ পথত নতুন শক্তি যোগাইছিল।