:
| Updated On: 06-Dec-2025 @ 3:24 pmত্ৰিপুৰাৰ মাতাবাৰী মন্দিৰ, যাক ত্ৰিপুৰা সুন্দৰী মন্দিৰ বুলি পৰিচিত, ভাৰতৰ আটাইতকৈ পূজিত শক্তিপীঠসমূহৰ এটা আৰু আস্থা, আধ্যাত্মিকতা আৰু সংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ এটা যুগযুগীয়া ৰূপত পৰিগণিত। আগৰ্তলা পৰা প্ৰায় ৫৫ কিলোমিটাৰ দূৰত ঊদয়পুৰত অৱস্থিত এই মন্দিৰই ভক্ত, ইতিহাসবীদ আৰু পৰ্যটকসকলক আকৰ্ষণ কৰে। প্ৰাকৃতিক সৌন্দর্যেৰে ঘেৰাও কৰা আৰু শতাব্দীয় ঐতিহ্যৰে সমৃদ্ধ মাতাবাৰী ত্ৰিপুৰাৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূর্ণ তীৰ্থস্থানসমূহৰ এটা।
মন্দিৰখন ১৫০১ খ্ৰীষ্টাব্দত মানিক্য বংশৰ শক্তিশালী ৰজা ধন্য মানিক্যৰ দ্বাৰা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ঐতিহাসিক দলিল আৰু স্থানীয় কিংবদন্তী অনুসৰি, ৰজাৰ স্বপ্নত দেৱীয়ে মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ নির্দেশ দিছিল বুলি কোৱা হয়। এই দিৱ্য আহ্বান অনুসৰণ কৰি, তেওঁ ত্ৰিপুৰা সুন্দৰীৰ নামত এই মাতাবাৰী মন্দিৰখন স্থাপন কৰে—যি এতিয়া উত্তৰ-পূব ভারতের আটাইতকৈ প্ৰাচীন আৰু পূণৰ্ মন্দিৰসমূহৰ অন্যতম। “মাতাবাৰী” শব্দটোৰ অৰ্থ “মাকৰ ঘৰ”, যাক মা দেৱীৰ আশীৰ্বাদ আৰু সুৰক্ষাৰ প্ৰতীক হিচাপে মানা হয়।
স্থাপত্যশৈলীৰ দিশত মাতাবাৰী মন্দিৰখন বংলা আৰু হিন্দু স্থাপত্যৰ এক মনোমোহা সংযোগ। “একা-ৰত্ন” শৈলীত নিৰ্মিত এই মন্দিৰখনৰ প্ৰধান গৃহৰ ওপৰত পিৰামিড আকৃতিৰ গম্বুজ আছে। মন্দিৰৰ ভিতৰত ত্ৰিপুৰা সুন্দৰীৰ শ্যামবৰ্ণ শিলাৰ মনোলোভা প্ৰতিমা স্থাপন কৰা আছে। দেৱীৰ এই মূৰ্তিটো মহিষাসুৰ-মৰ্দিনী ৰূপত অৱস্থিত আৰু ইয়াক মন্দিৰখনৰ আটাইতকৈ আধ্যাত্মিক আৰু শৈল্পিক সৌন্দৰ্যৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰা হয়।
মাতাবাৰী মন্দিৰ পৰিসৰৰ আটাইতকৈ আকৰ্ষণীয় অংশ হ’ল ঐতিহাসিক কল্যাণ সাগৰ। মন্দিৰৰ কাষৰ এই পৱিত্ৰ জলাশয় খন মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ সময়ত সৃষ্টি কৰা হৈছিল বুলি বিশ্বাস। ইয়াত বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ পৱিত্ৰ কচ্ছপ বাস কৰে, যাৰ ভিতৰত কেইটামান বহু শতাব্দী প্ৰাচীন বুলি ধাৰণা। ভক্তসকল কচ্ছপক খাদ্য যোগান ধৰি পুণ্য অৰ্জন কৰে, যদিও বৰ্তমান সংৰক্ষণ নীতিশাস্ত্ৰ অনুসৰি এই প্ৰচলনটো নিয়ন্ত্রিত। কল্যাণ সাগৰৰ নির্মল পানী আৰু মন্দিৰৰ শান্ত পৰিবেশ মিলি এক গভীৰ আধ্যাত্মিক অভিজ্ঞতা সৃষ্টি কৰে।
মাতাবাৰী কেৱল উপাসনাৰ স্থান নহয়—ই সংষ্কৃতি আৰু উৎসৱৰো কেন্দ্ৰ। ইয়াত উদযাপন হোৱা আটাইতকৈ গুৰুত্বপূর্ণ উৎসৱ হ’ল দীপাবলী। দীপাবলীৰ সময়ত সম্পূৰ্ণ মন্দিৰ অঞ্চল পোহৰৰ জ্যোতি, ভজন-সঙ্গীত আৰু ভক্তিৰাণিতে জ্বলজ্বল কৰি উঠে। ত্ৰিপুৰাৰ লগতে বহু দূৰ দূৰান্তৰ লোকো এই সময়ত মাতাবাৰীলৈ এতিয়া ভক্তি অৰ্পণ কৰিবলৈ আহে। দীপাবলীৰ মেলা স্থানীয় হস্তশিল্প, খাদ্য আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচীৰে সমৃদ্ধ, যি ত্ৰিপুৰাৰ সংষ্কৃতিক বৈচিত্র্য আৰু ঐতিহ্য প্ৰকাশ কৰে।
শতাব্দী অতীত হোৱাৰ পিছতো মাতাবাৰী মন্দিৰে নিজৰ আদি শৌভা আৰু আধ্যাত্মিকতা অটুট ৰখি আহিছে। ইতিহাস, ধৰ্মীয়তা আৰু প্ৰকৃতিৰ এক অপূৰ্ব সংমিশ্ৰণ হিচাপে মাতাবাৰী আজিও সকলো লোকৰ বাবে এক অনন্য গন্তব্য। কাকো যদি আশীৰ্বাদৰ সন্ধান, ইতিহাসৰ জ্ঞান অথবা নীৰৱ ধ্যানৰ প্ৰয়োজন হয়—মাতাবাৰী মন্দিৰ সকলোৰে হৃদয় স্পৰ্শ কৰি যায়।