:
| Updated On: 26-Nov-2025 @ 12:26 pmড° এ. পি. জে. আব্দুল কালামৰ শিক্ষাযাত্ৰা হৈছে কিদৰে দৃঢ় সংকল্প, কৌতূহল আৰু কঠোৰ পৰিশ্ৰমে এটা সাধারণকৈ দৰিদ্ৰ পৰিৱেশত জন্মগ্ৰহণ কৰা শিশুজনক ভাৰতৰ অন্যতম অনুপ্ৰেৰণাদায়ক বিজ্ঞানীলৈ পৰিণত কৰিব পাৰে তাৰ এটা উজ্জ্বল উদাহৰণ। ১৯৩১ চনৰ অক্টোবৰ ১৫ তাৰিখে তামিলনাডুৰ ৰামেশ্বৰমত জন্ম হোৱা কালাম এক নম্ৰ পৰিয়ালত ডাঙৰ হৈছিল, য’ত শৃংখলা, বিনয় আৰু কঠোৰ পৰিশ্ৰমক বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ধনীয় সম্পদ কম থাকিলেও তেওঁ শিক্ষাৰ প্ৰতি শক্তিশালী ইচ্ছা ৰাখিছিল আৰু নিজৰ সপোন পূৰণ কৰিবলৈ নিষ্ঠাৰে চেষ্টা কৰিছিল।
কালামে প্ৰথম শিক্ষা লাভ কৰিছিল ৰামেশ্বৰমৰ পঞ্চায়ত প্রাথমিক বিদ্যালয়ত। পৰিয়ালৰ অৰ্থনৈতিক অসুবিধা থকা সত্বেও তেওঁৰ মাতৃ-পিতৃই নিশ্চিত কৰিছিল যে তেওঁ নিয়মিতকৈ বিদ্যালয়লৈ যায়। এই আৰম্ভণিৰ বছৰসমূহতেই গাণিতিক আৰু বৈজ্ঞানিক ক্ষেত্ৰৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ বিকশিত হ’বলৈ ধৰিলে। তেওঁৰ শিক্ষকে তেওঁৰ গভীৰ কৌতূহল ধৰি পুৱাইছিল আৰু অধিক অনুসন্ধান কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। তেওঁৰ পূৰ্বৰ এজন শিক্ষক, ইয়াদুৰাই ছ’লোমন, তেওঁৰ অন্তৰ্ভৰি আত্মবিশ্বাস গঢ়ি তুলিবলৈ আৰু উচ্চ লক্ষ্য স্থাপন কৰিবলৈ সহায় কৰিছিল।
প্ৰাথমিক বিদ্যালয় শেষ কৰাৰ পিছত, কালামে ৰামনাথপুৰমৰ শুৱাৰ্জ উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত ভৰ্তি হয়। এই সময়ছোৱাই তেওঁৰ শিক্ষাজীৱনৰ এক গুৰুত্বপূর্ণ মোড়। বিদ্যালয়টোৱে তেওঁৰ বাবে জ্ঞানৰ বিস্তৃত দুনিয়া খুলিদিলে আৰু শৃংখলাবদ্ধ শিক্ষাব্যৱস্থাৰ সৈতে পৰিচয় কৰাই দিলে। যদিও এই সময়টি সলনিৰ লগতে চেলেঞ্জসমৃদ্ধ আছিল, কিয়নো পৰিয়ালৰ সৰ্বতোভাৱে খৰচ জোগাব নোৱাৰিছিল। সেইবাবে কালামে স্কুললৈ যাবৰ আগতেই সংবাদপত্ৰ বিক্ৰী আৰম্ভ কৰিছিল। এই অভিজ্ঞতাই তেওঁৰ দায়িত্ববোধ অধিক শক্তিশালী কৰি তুলিলে আৰু সময়ৰ মূল্য বুজাই দিলে।
বিদ্যালয় শিক্ষা শেষ কৰাৰ পাছত কালামে তিৰুচিৰাপল্লিৰ ছেণ্ট জনেছ কলেজলৈ গ’ল উচ্চ শিক্ষা লাভ কৰিবলৈ। ইয়াত তেওঁ পদার্থবিজ্ঞান অধ্যয়ন কৰি বি. ছি. ডিগ্ৰী লাভ কৰে। যদিও বিষয়টো তেওঁৰ ভাল লাগিছিল, কিন্তু ক্ৰমে তেওঁ উপলব্ধি কৰিলে যে তেওঁৰ প্ৰকৃত আগ্ৰহ ইঞ্জিনিয়াৰিংত, বিশেষকৈ বায়ুযান আৰু বায়ুগতিবিদ্যাত। এই সৰল ব্যৱস্থাই তেওঁক তেওঁৰ শিক্ষাজীৱনৰ পৰৱৰ্তী গুৰুত্বপূর্ণ পদক্ষেপলৈ আগুৱাই নিয়ে।
কালামে মেট্ৰাছ ইনষ্টিটিউট অফ টেকন’লজী (MIT) ত বায়ুযান ইঞ্জিনিয়াৰিং অধ্যয়ন কৰিবলৈ আবেদন কৰে। MIT ত ভৰ্তি হোৱাটো এটা ধনাত্মক সফলতা আছিল, কিন্তু ইয়াৰ সৈতে উচ্চ মাত্রাৰ একাডেমিক দাবী আৰু অৰ্থনৈতিক চাপ জড়িত আছিল। তেওঁৰ দিদी জোহৰাই নিজৰ গহনাসমূহ বন্ধক ৰাখি তেওঁৰ শিক্ষাৰ খৰচ জোগায়। MIT ত কালাম তেওঁৰ নিষ্ঠা, পৰিশ্ৰম আৰু সৃজনশীল চিন্তাভাবনাৰ বাবে পৰিচিত হৈছিল। এজন অধ্যাপকে কঠোৰ সময়সীমাৰ মাজত এটা জটিল প্ৰ’জেক্ট সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ দিয়া আছিল, আৰু কালামে সফলতাৰে সেই কাম শেষ কৰি অধ্যাপকসকলৰ প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল। এই ঘটনাই তেওঁৰ আত্মবিশ্বাস বঢ়াই দিলে।
MIT এ কালামৰ প্ৰযুক্তিগত জ্ঞান, শৃংখলা আৰু নেতৃত্বদক্ষতা গঢ়ি তুলিলে। কঠোৰ প্ৰশিক্ষণেই পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ সফল বৈজ্ঞানিক জীৱনৰ ভিতভূমি সাজিলে। MIT ৰ পৰা ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পিছত কালামে ডি. আৰ. ডি. অ’ (DRDO) ত যোগ দিয়ে আৰু পিছত ইচ’ৰ’ত (ISRO) যোগদান কৰে, য'ত তেওঁ ভাৰতৰ উপগ্ৰহ প্ৰক্ষেপণ যান আৰু ক্ষেপণাস্ত্ৰ পৰিকল্পনাত মুখ্য ভুমিকা পালন কৰে।
নিজ জীৱনৰ শেষ পৰ্যন্ত, ড° কালামে শিক্ষাৰ প্ৰতি আগ্ৰহ অটুট ৰাখিছিল। ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে দায়িত্ব পালনৰ সময়তো তেওঁ নিয়মিত পঢ়া, লেখা আৰু দেশৰ ছাত্র-যুৱসকলৰ সৈতে সম্বাদ কৰাটো বজাই ৰাখিছিল।
ড° এ. পি. জে. আব্দুল কালামৰ শিক্ষাযাত্ৰাই দেখুৱাই দিয়ে যে দৃঢ় সংকল্প, কঠোৰ পৰিশ্ৰম আৰু জ্ঞানপ্ৰতি ভালপোৱাই যে কোনো ব্যক্তিক পৰিস্থিতিৰ ওপৰত উঠাই অনন্ত সম্ভাৱনাৰ সফলতাৰ পথলৈ লৈ যাই পাৰে।